Monniken

 

Verbeter je taal nog meer – 16

 

Eens droomde hij, dat hij een moeilijke letter
was, die een heel klein meisje telkens
maar weer op haar lei trachtte te schrijven.
BELCAMPO: DE DRIESPRONG

INDEREN LEREN nog schrijven op school, maar niet lang meer. Thuis schrijven ze met hun digitale apparaten, die hun vingers tot de vlugste in de geschiedenis maken.

Vingervlugge kinderen.

Vlug is het schrijven nooit geweest, niet in de in de tijd van de ganzenveer en het perkament, niet in de tijd van de deftige kantoren met klerken die staande achter hun lezenaar akten met de kroontjespen vereeuwigden en niet in onze tijd die schrijvers de schrijfmachine schonk.

Een versnelling was de boekdrukkunst in de vijftiende eeuw. Ik memoreer deze revolutie omdat er toen net als nu heel veel veranderde, maar ook veel hetzelfde bleef. De letters die nu afzonderlijk gegoten konden worden, waren dezelfde die de monniken in hun scriptoria hadden gebruikt. De ontwerpers die voor de drukpers gingen werken, borduurden voort op letters die in de handschriften furore hadden gemaakt.

Dat klinkt simpel, maar dat was het niet. Het was een ingewikkeld proces, waarin de aandacht niet in eerste instantie uitging naar de allergeschiktste letter, maar naar de techniek nadat de goudsmid Gutenberg ontdekt had dat de gebruikte geschreven letters in koperen vormpjes – matrijzen – ‘gesneden’ konden worden. Daarna duurde het nog een flinke poos voordat men de juiste loodlegering had gevonden en de letters kon gieten. Dát moment is het eigenlijke begin van de boekdrukkunst.

We zien een herhaling van dit experimenteren en aftasten in deze tijd. Alles verandert, maar het schrift blijft. Niettemin voltrekt de digitale revolutie zich zo snel dat je rustig kunt aannemen dat we over tien jaar geen massamedia op papier meer hebben.

En geen kinderen meer die nog met een pen op papier kunnen schrijven.

Het enige wat ons dwarszit, is het verzet van degenen die deze vernieuwing niet willen.

Zeg maar de monniken van deze tijd.

 

LEES VERDER

 

WKtS
29 JANUARI 2016
DIT STUKJE WERD GEPUBLICEERD IN DE VOLKSKNAR

ZIE OOK:WIEWIEWIE/CONTACT
EEN MIDDELEEUWS STRIPVERHAAL
KAFKA IN DE COMPUTER
EEN NIEUW ALFABET