Lord Of The Flies

 

 

 

 

 

 

 


BEELD UIT DE FILM LORD OF THE FLIES

 

et zal niemand ontgaan zijn, zelfs mij niet, dat volgelingen van de Eindhovense voetbalclub PSV in Madrid een groep Roma vernederden door ze naar munten te laten grabbelen. Een gênante vertoning.

Een van de Brabanders ging zelfs zo ver dat hij een briefje van 20 euro voor de ogen van een bedelende vrouw  in brand stak.

Een rotstreek, vond ik, maar dat niet alleen. Met dit gebaar verbond de man zijn eigen beperkte wereld met iets veel groters. Met – we kennen het uit films en boeken – het wangedrag van maffiosi, kolonialen en andere schurken die ten overstaan van het klootjesvolk dat zij verachtten – inboorlingen, fabrieksarbeiders, dienstmeisjes en huisknechten – hun sigaar met een biljet van honderd – of duizend – dollar plachten aan te steken.

Met de pinpas kan dat  niet meer en je zou dan ook verwachten dat zulk arrogant gedrag voorgoed tot het verleden is gaan behoren. Maar nee, zo’n knul gaat er gewoon mee door.

Kende hij de beladen achtergrond van dit ritueel?

Imiteerde hij met z’n dronken kop min of meer bewust het gedrag van de genoemde patjepeeërs of wist hij van niks? Was hij met zijn kornuiten blijven steken in het stadium waarin zulk gedrag door bepaalde lieden als opperste humor werd ervaren?

Je weet het niet, hè? Je weet niet wat er allemaal in het hoofd van een voetballiefhebber om gaat. Zo’n man kan evengoed een hersenloze meeloper zijn als een ‘hoogopgeleide’  die in Eindhoven of Tilburg iets gestudeerd  heeft – en als gevolg daarvan geestelijk gesproken zo ver van huis is geraakt dat hij het gezellige Brabant van z’n jeugd pijnlijk genoeg is kwijtgeraakt.

De culturele tweespalt die wereldwijd verwarring sticht.

Wetenschap is niet voor iedereen, zo’n opleiding kan voor degenen die het hoge abstractieniveau niet aankunnen, gemakkelijk in een grote knoeiboel eindigen, een onontwarbaar kluwen. Een last. Onbegrijpelijk. Onbeheersbaar. Een vrijbrief voor amoreel – want universitair aangeleerd – gedrag dat met een flinke slok op volslagen immoreel kan worden. Misdadig zelfs.

Wie zoekt het uit? Onze eigen journalisten natuurlijk, daar hebben we ze voor, maar dan zouden ze ons toch iets meer te bieden moeten hebben dan de moraal, de verontwaardiging, de emotie en de sensationele opwinding waarmee ze goede sier maken zonder er een poot voor uit te steken. Dit filmpje kregen ze in de schoot geworpen door twee leerling-journalisten die voor El País een reportage over de PSV-aanhang in Madrid mochten maken.

Nieuwsontwerpen zijn in toenemende mate allesbehalve feitelijk. Sommige gebeurtenissen zijn te gecompliceerd voor een simpele beschrijving of luchthartig gebabbel op de televisie.  Zeker  als de notie ‘cultuur’ ermee  verbonden is. Het zou geen kwaad kunnen als journalisten zich hier eens wat meer in zouden verdiepen. ‘Cultuur’ laat zich niet in een oogopslag betrappen. ‘Cultuur’ laat zich hooguit enigszins doorgronden door te lezen, te studeren en je te laven aan de bronnen van de verbeeldingskracht die we ‘literatuur’ plegen te noemen.

Boeken dus.

Lord of the flies bijvoorbeeld.

Of een ánder boek dat je toegang verleent tot de primitiviteit die in de achttiende eeuw voor de Verlichting moest wijken, maar tegenwoordig door onze eigentijdse heidenen steeds schaamtelozer wordt uitgedragen.

 


WKtS

19 MAART 2016